Sareak

☉ Hego Uribe

Aritz Galarza: “Kalitatezkoak diren eta merezi duten produktuak gurera ekartzeko asmoz lanean jarraitzea da nire helburua”

ETBko Programazio eta erosketa buru da Aritz Galarza (Arrankudiaga, 1976), eta testuinguru global batean Euskal Telebista bezalako telebista batentzat lan egiteak zer suposatzen duen kontatu digu.

|

arrankudiaga aritz galarza 2018 geuria 043 ale berezia berba eta irudia
Aritz Galarza, ETBko erosketa eta programazio burua // Argazkia: Aritz Galarza

Geuria #043 Monografikoan argitaratutako elkarrizketa
“Berba eta irudia. Zinema, antzerkia eta telebista. Basauriko Antzerki eskolatik ‘Handia’ filmeraino”
Irakurri osorik PDFan

Hogei urte pasatu dira albiste zerbitzuetako produkzio saileko beka batekin lehenengoz EITBn sartu zenetik. Besteak beste, La noche de… saioan aritu zen lanean, ETBn ikusten genituen pelikulak berak programatzen zituen gerora eta EITB kultura saioaren sortzaileetako bat izan zen. Orain urtebetez geroztik ETBko Programazio eta erosketa buru da Aritz Galarza (Arrankudiaga, 1976), eta testuinguru global batean Euskal Telebista bezalako telebista batentzat lan egiteak zer suposatzen duen kontatu digu. Bide batez, ETB1eko programazioari ezker-eskuma egurra ematea hain modan dagoen garaiotan, horri buruz galdetzeko ere aprobetxatu dugu berarekin izan dugun hizketaldia.

Produkzio eragile eta programatzaile lanei lotua ageri da askotan zure izena. Mundu horretan adituak ez garenontzat, zer da zehazki batak eta besteak egiten dutena?
Produkzio eragilea proiektuaren hasieratik dago bertan, bilatu, sortu eta egokitu egiten du; sarri proiektuaren zuzendaria bera baino lehenagotik dago, gaur egun Estatu Batuetan show runner delakoen antzera. Horrez gain, eduki, aurrekontu eta talentuaren gestioa egiten du nahiz eta hori eguneroko lana ez izan, gehiago baita kontzeptuaren lanketari, taldearen aukeraketari eta medioen asignazioari lotutako zerbait. Proiektuko taldearen gainetik dagoen figura da, ikuspen estrategiko globala duena.

Programazio lana oso bestelakoa da, erositako produktuak zein bertan egindakoak kokatzen aritzen da programatzailea: konpetentzia aztertu, iragarki-tarteen kokapena erabaki, urteko sasoi egokia zehaztu…, eta beste hainbat gauza kontuan hartuta produktuari ahalik eta etekinik handiena ateratzean datza programazio lana.

Nola hasi zinen ogibide honetan?
1998an EITBko albiste zerbitzuetako produkzio saileko beka batekin hasi nintzen. Urtebetez izan nuen albistegietan bekadun egoteko aukera, ekoizpen lanetan. Gero, beka bukatzean zenbait ordezkapen egin nituen albistegietan eta hortik gutxira programen ekoizpenean lanean hasteko aukera izan nuen. Hortxe, La noche de… programan hasi nuen nire ibilbidea, eta gerora zinema programatzera eraman ninduen.

arrankudiaga geuria aritz galarza 2018 aipua argazkia

Ilustrazioa: Alejandro Prieto

2005ean EITB kultura programaren sortzaileetako bat izan zinen: zeri erantzuteko sortu zenuten saioa? Halako tarte baten beharra ikusi al zenuten ETBn?
Esan bezala, zenbait programetako produkzio laguntzaile nintzen, eta Pello Sarasolaren deia jaso nuen kultura magazine bat egiteko enkarguarekin. Horretarako ekoizle zein zuzendari bezala nigan pentsatu zuela esan zidan. Ekoizle eragilearen figuratik oso gertu, lan taldea aukeratzen hasi nintzen, kontzeptua lantzen, eta gaur egungo EITB kultura sortu genuen.

Programaren helburu nagusia zen telebistako profesionalen ezagupenak kulturaren dibulgaziora bideratzea. Ordura arte hainbat programa egon ziren, kalitate handikoak, kultura munduko jendeak eginak eta kulturaz aritzen zirenak. Gure kasuan, telebistako jendeak egindako saio bat burutu genuen, medioa telebista izanik, kultura telebistaren bidez ahalik eta erarik egokienean plazaratzeko. Oso esperientzia polita izan zen, nahiz eta hasiera batean kultur sektoreko zenbait agentek errezeloz ikusi euren mundukoa ez zen jendea horretan aritzea.

Orain, perspektibarekin, badakit gehienek enfoke horren onurak argi ikusten dituztela. Gure lema honakoa zen: “Lagunduko dizugu ahalik eta jende gehienarengana heltzen telebistaren bitartez, zure ekimenak difusio ahalik eta handiena izan dezan. Baina horretarako gu gara adituak telebistan”.

ETBri askotan egiten zaion kritika da, euskarazko kateari bereziki, kirolak eta haur eta gaztetxoentzako saioak ikusteko baino ez duela balio. Errazegi egindako kritika dela uste al duzu? Ala badu oinarriren bat?
Inpresioek badute beti egiazko oinarri bat; arazoa da horrek egiten diren beste hainbat programa eta saio ezkutatzen dituela.

Kirol emanaldietatik hasita, ETB1i audientzia datuak eskatzera jokatzen badugu, kirol emanaldiak bertan ematea arrazoizkoa da. Alde batetik, euskaldunek bereziki jarraitzen dituzten kirol emanaldi horiek, pilota, arrauna eta txirrindularitza esaterako, ETB2n ipiniz gero ordu berean ETB1eko audientziak kaltetuko lituzke eta, bestalde, euskara ulermen bajua duen ikuslegoa bertara joatera behartuko genuke. Beraz, nire iritziz behintzat, horiek guztiak ETB1en ematea da egokiena.

Gaztetxoen tarteari begiratzen badiogu, eurena da gaur egun, globalki hitz eginda, eskaintza gehien duen adin tartea da, jakinda, gainera, edozein hizkuntzatan edozein medio kontsumitzeko gai direla: ingelesez, batik bat, eta tableta, mugikorra… Bestalde, euskaldun komunitatearen oraina eta geroa ere badira, beraz, estrategikoa ikusten dut ETBrekiko lotura hori mantendu eta zaintzen saiatzea. Argi gelditu da Goazen bezalako produktuekin ETBk adin tarte horrentzat naturaz kanpokoa den medio batetik, hau da, telebista tradizionaletik, eduki interesgarri bat eskaintzeko gaitasuna izan duela, eta arrakasta itzelarekin, gainera. Hortaz, hori ere egokia ikusten dut.

Baina horiez gain, eta iritziak iritzi, ETB1ek, Herri txiki infernu handi, Ur handitan, Gailurra extreme, Ahoz aho, Tumatxak, Aitaren etxea edota Aulki jokoa bezalako saioak ere eskaini eta eskaintzen ditu.

Zer gertatu da ETBn bertako fikzioarekin? Orain urte batzuk bertako telesailen eskaintza zabala eta oso ona zen; orain, badirudi asko jaitsi dela ekoizpena…
Ekoizteko garestienak diren generoek sufritzen dute beti gehien krisi garaietan, eta fikzioaren kasua garestienetakoa da; horrek, beraz, seguru asko eragin handia izan du azken urteetako eskaintzan. Hala ere, azken hiruzpalau urteetan ETB1en Goenkale amaitu zenetik Aitaren etxea (denboraldi bat) eta Goazeneko hiru denboraldi egin dira, eta hori ere fikzioa dela ahazten zaigu batzuetan. Bestalde, duela urte batzuk eskaintza zabalagoa zenaren pertzepzioa gehiago da oroimen metatuaren kontu bat denboraldi berean fikzio asko zegoela pentsarazten diguna, egon baitira garaiak egun baino fikzio gutxiago egiten zena. Dena den, neuk ikusle bezala, esperantza dut datozen urteetan fikzio gehiago egotea, gertuko fikzioek beti ematen baitizute kanpokoekin konpetitzeko abantaila.

Zein asmo dituzu aurrera begira?
Duela urtebete hartutako lan berrian, Programazio eta erosketa buru bezala, jaiotzea eta sektorean ematen diren etengabeko modelo aldaketen aurrean nire enpresarako aukerak identifikatu eta profitatzea. Oso esperientzia polita da gurea bezalako telebista batentzako lan egitea testuinguru global batean. Izatez, oso enpresa txikia gara mundu mailako merkatuan eta horrek askotan saltzaile bihurtzen gaitu erosketa bat lortzeko. Honela izanda, harreman pertsonalen lanketa oso garrantzitsua bihurtzen da bai mundu osoko saltzaileekin eta baita bestelako telebistekin ere, autonomikoak zein nazionalak. Izan ere, elkarlana eta akordio estrategikoak funtsezkoak dira gure egoeran. Etengabeko ikasketa izan da azken urte honetakoa, izatez, duela urtebeteko eskemak zenbait kasutan ez baitira egun erabilgarri. Beraz, kalitatezkoak diren eta merezi duten produktuak gurera ekartzeko asmoz honetan jarraitzea da nire helburua.

Di-Da

Gordeta duzun objektu preziatu bat? Nire aititek idatzitako liburua

Egun libre bat duzunean zer egiten duzu? Umeekin egon

Zure bertute bat? Malgutasuna

Zure akats bat? Orden falta, baina konsziente naizenez, dena denboraz antolatzen dut

Zein da egin duzun azken bidaia? Los Angelesera

Eta egin nahi zenukeena? Japoniara

Irakurtzen ari zaren liburua? Freakonomics

Eta ikusten ari zaren telesaila? Lanean, asko. Etxean, Doraemon

Abesti bat? Neil Youngen Rockin’ in the free world

Pelikula bat? Mystic River

Besteengan miresten duzun bertutea? Leialtasuna

Non eta noiz zara zoriontsu? Arrankudiagan lagunekin eta familiarekin

Miresten duzun pertsonaia historiko bat? Iribar

☉ Hego Uribe

Trenbidera jausitako zuhaitz batek 30 minutuko atzerapenak eragin ditu Hego Uribeko Renfeko C3 linean

Ezbeharrak atzerapenak sortu ditu distantzia luzeko trenetako joan-etorrietan eta baita C3 lineako aldirietan, oro har

|

Bidaiariak Arrigorriagako tren geltokiko nasan // Geuria

Haizearen ondorioz, zuhaitz bat trenbidera erori da Ugao eta Laudio artean gaur arratsaldean.

Ondorioz, gutxienez 30 minutuko atzerapenak eragin ditu tren zerbitzuan: bai distantzia luzeko joan-etorrietan eta baita Hego Uribe eskualdetik igaro den C3 linean.

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

Hezur muina ematea ikusarazteko mezua Andaluzian zabaldu dute Ugaoko eta Basauriko txirrindulariek

Arkaitz eta Beñat Santamaria ugaotarrek eta Jose Manuel Rodrigo basauriarrak Leyenda de Tartessos lasterketa gogorrean hartu dute parte, Huelvan

|

Beñat eta Arkaitz Santamaria La Leyenda de Tartessos amaitu ostean, lasterketako antolatzailearekin // Argazkia: La Leyenda de Tartessos

Arkaitz eta Beñat Santamaria anai ugaotarrak, Jose Manuel Rodrigo basauriarrak eta Joseba Urrutikoetxea arrigorriagak pedalkadak ematen jarraitzen dute hezur muina ematearen garrantziaz ohartarazteko.

‘Eman hezur-muina, eman bizitza’ lemarekin txirrindulari taldea sortu dute eskualdeko lau herritar horiek, eta iazko urrian Almeriako Titan Desert proban parte hartu ostean, duela egun gutxi Leyenda de Tartessos lasterketa egin dute Santamaria anaiek eta Rodrigo basauriarrak
Rafa Yurrebaso galdakoztarrak ere egin zuen lasterketa—.

“Proba oso gogorra izan da, gainera, Andaluzian izan diren ekaitzek are gogorrago egin dute”, diote. Hala ere, pozik daude hezur muina ematearen garrantzia ikusarazi dutelako beste behin ere.

Taldearentzat urteko lehen proba izan da Tartessosekoa, baina ez da bakarra izango: hurrengo erronka Leongo Itzulia BTT izango da, maiatzean. Bertan, laurek hartuko dute parte.

Jose Manuel Rodrigo basauriarra eta Rafa Yurrebaso galdakoztarra, lasterketa amaitu ostean // Argazkia: La Leyenda de Tartessos
Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

Arratiako Korua Usansolotik eta Galdakaotik igaroko da Santa Ageda bezperan

Usansolon goizean izango da Arratiako Korua eta Galdakaon arratsaldean. Ordutegi zehatza jaso dugu albistean

|

Garazi Navas usansolotarra Arratiako Koruko zuzendaria da // Geuria

Santa Ageda bezpera izango da bihar, otsailak 4. Eta tradizioa jarraituta, Hego Uribe eskualdean hainbat eta hainbat talde kalera aterako dira koplak abestera.

Era berean, Arratiako Koruaren bisita ere izango dugu eskualdean: Usansolon eta Galdakaon geldialdiak egingo ditu.

Goizeko 08:25ean hasiko du kalejira Koruak Zeanurin eta Arantzazutik, Igorretik, Dimatik, Lemoatik eta Bediatik igaro ostean, Usansolon egingo du geldialdia 10:15ean [2024an Usansolon harrapatu zuen GEURIAk Korua].

Ondoren, Zornotzara joango dira eta handik Bilbora. Bizkaiko hiriburuan 11:30etik 20:00ak arte egongo da Arratiako Korua leku batetik bestera.

Eta, etxerako bidean, 20:40ean eguneko azken geldialdia egingo dute Galdakaon. Iaz Iturrondo plazan ikusi ahal izan genituen [ikusi bideoa].

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

Metroaren 5. Lineako tunel osoaren % 20 hondeatu du dagoeneko ETSk

Sarratu eta Usansoloko ospitalaren arteko iIbilbide osoko 6,3 kilometroetatik 1.200 metro hondeatu ditu Eusko Jaurlaritzak

|

Elixabete Etxanobe Ahaldun Nagusiak eta Susana Garcia Chueca Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Jasangarriaren sailburuak Metroaren 5. Lineako obrak bisitatu dituzte // Argazkia: Irekia

Metroaren 5. Lineako obrek aurrera darraite. Sarratu eta Galdakao-Usansolo ospitalea lotuko ditu eta guztira 6,3 kilometroko ibilbidea izango du geltoki hauekin: Sarratu, Aperribai, Bengoetxe, Galdakao eta Usansoloko ospitalea.

Eusko Jaurlaritzaren esku dagoen Euskal Trenbide Sarea (ETS) erakunde publikoa ari da obrak egiten, eta adierazi dutenez, lineako tunel osoaren % 20 hondeatu dute dagoeneko: “Ibilbideko 6,3 kilometroetatik 1.200 metro guztira”, diote.

Iazko apirilean aurreikusi zutenez, tunelak 2028ko azarorako bukatuko dituzte, eta erabiltzaileek 2029ra arte edo 2030era arte ezin izango dute metroa erabili (Galdakaoraino).

Gaur egun, ETS Ibaizabal ibaiaren azpian ari da hondeaketa-lanak egiten Usansolon, ospitalearen eta herriaren arteko bidearen erdian.

“Gainera, haren ondoan ari da eraikitzen etorkizuneko geltokirako bi sarbideetatik bat. Puntu horretan ahokadura hondeatu da eraso-arrapalaren hasierako kotaraino. Ondorengo hondeaketa-lanak marruskatzeko makinarekin egingo dira. Beste sarbidea ospitalean bertan egongo da”, esan dute.

Sarratu-Aperribai tartea

Sarratu-Aperribai arteko tartean (1.540 metroko ibilbidea) ere esku hartzen ari da ETS, eta hiru puntutan ari dira lanak egiten: Larrazabalen, Sarratun eta Aperribain.

“Larrazabal inguruan errepide berria martxan jarri da eta Larrazabal kale zaharreko egiturak eraisteko lanak hasi dira”, diote.

Gainera, gas linea desbideratu dute Larrazabalen: “Gasa kentzeari esker, merkantzien linearen behin-behineko trenbidea desbideratzen hasi ahal izan da, eta, lehen fasean, gaur egun Arcelor-Mittal lantegiari zerbitzua ematen dion trenbidearekin lotuko da. Horrez gain, merkantzien sarea Arcelor-Mittal lantegiarekin lotuko den etorkizuneko trenbidean ari dira lanak egiten. Lantegi hori Basconia lantegi zaharraren inguruan dago. Aurtengo maiatzean irekitzea aurreikusten den lantegirako trenbideko sarbide berria eraikitzeko lanak ere egiten ari dira”, esan dute.

Bestetik, Sarratu inguruan hasi dituzte Matxitxakoko zubia eraisteko lanak, bertan geltoki berria eraiki ahal izateko. Lan horiek bi urtez luzatuko dira eta Basauriko Udalak inguruko trafikoa berrantolatu behar izan du.

Eta, Aperribain auzorako beste sarbide bat jarri dute martxan: “Horrek obrarako sarbideak independizatzea eta bertan bizi direnei eragindako eragozpenak murriztea ahalbidetuko du”, diote.

Aperribai-Galdakao tartea

Aperribai-Galdakao tartean (2,8 kilometro luze) Bengoetxeko eta Galdakaoko geltokiak eraiki behar ditu ETSk. Eta bitartean, larrialdiko aireztapen-galeriak egin dituzte Olabarrietan eta Abusun.

“Olabarrietan, 126 metro luzeran, hondeaketa- eta euste-lanak erabat amaituta daude. Halaber, fronte horretatik lineako tunelaren 2.800 metroetatik 287 metroko hondeaketan eta euste-lanetan aurrera egin da”, esan dute.

Abusuko galeriari dagokionez, 325 metroko hondeaketa- eta euste-lanak egin dituzte, hau da, galeria osatzen duten 355 metro guztien % 92 inguru.

“Azkenik, Bengoetxeko geltokian osorik kendu da landare-lurrezko geruza. Orain arte, 46.460 metro kubiko hondeatu dira, hau da, % 57ko aurrerapena. Ostalaritza-guneari dagokion euste-pantaila ere egin da, beste aurrerapen batzuen artean”, diote.

Sailburuaren eta Ahaldun Nagusiaren bisita

Susana Garcia Chueca Eusko Jaurlaritzako Mugikortasun Jasangarriaren sailburuak eta Elixabete Etxanobe Bizkaiko ahaldun nagusiak gaur goizean bisitatu dituzte Metroaren 5. Lineako obrak.

“Lurraldea kohesionatzen duen proiektua da, eta bere eragin-eremuan bizi edo lan egiten duten pertsona guztiak metro-sisteman sartzen ditu, 7,5 minutuz behingo maiztasunarekin. Tamaina horretako proiektuei kosta egiten zaie erritmoa hartzea, baina egiten dutenean, duela minutu batzuk egiaztatu ahal izan dugun bezala, obren aurrerapena geldiezina da”, adierazi du Garcia Chueca sailburuak.

Elixabete Etxanobe Bizkaiko Ahaldun Nagusiak, bere aldetik, hau nabarmendu du: “Dakizuen bezala, proiektuaren erdia finantzatzen duen Aldundi honek (guztira 407 milioi euro) metroa luzatzea lehentasuna zela esan zuen bere garaian, trenean oinarritutako mugikortasun jasangarriagoa gura dugulako, pertsonak batuko dituen eta haientzat aukera berriak sortuko dituen mugikortasuna, hain zuzen ere. Duela 30 urte Metroak Bizkaia aldatu zuen. Orain, 5. linea berriak metroak irabazten jarraitzen du, pertsonen bizi kalitatea hobetzeko. Eta eskualde hauen konektibitatea nabarmen hobetuta egingo du, ospitalearen ingurutik metroaren maiztasunak izango dituztelako. Hau da, 200.000 bizkaitar inguruk mugitzeko aukera gehiago izango dituzte, ibilbideak hobeto konektatuta egongo direlako”.

Osorik irakurri

☉ Hego Uribe

‘Oihu Bat Palestinara’ jaialdirako sarrerak salgai jarri dituzte Basaurin eta Galdakaon

Jaialdia martxoaren 21ean izango da Durangon. Sarrerak salgai daude Basaurin eta Galdakaon

|

Palestinaren aldeko mobilizazioa Elorritxuetan, Espainiako Vueltan // Geuria

‘Oihu Bat Palestinara’ jaialdia antolatu dute martxoaren 21ean Durangoko Landako Gunean.

Palestinarekin Elkartasuna plataformak eta Euskal Herriko hainbat musikarik elkarlanean sortutako kultur ekimena da, eta helburua da “Palestinak bizi duen errealitate gordina berriz ere lehen lerrora ekartzea”.

Musika nagusi izango da jaialdian, eta dagoeneko honako artistek eta taldeek parte hartuko dutela jakinarazi dute: Anari, Belako, Bengo, Borla, Chuleria Joder!, Dena, Eire, La Furia, Gailu, Hofe, Ibil Bedi, J Martina, Ke Lepo, Lukiek, Malakias, Ødei, Olatz Salvador eta Mateo Zikuta.

Gainera, bertsolariak, bakarrizketak eta dantza ere izango dira jaialdian. Eta, izen gehiago iragartzeko daudela adierazi dute antolatzaileek.

Sarrerak dagoeneko salgai daude 15 edo 25 euroan. “Ekimen honen helburua erresistentzia sustengatzea denez, bi prezio dituzue aukeran. Ez dago alderik sarreran, ekarpen ekonomikoak baizik. Ekitaldi solidarioa izanik, bakoitzak bere ahalmenaren edo nahiaren arabera erabaki dezala zenbatekin lagundu nahi duen Palestinaren aldeko borroka eta errepresioaren aurkako kutxa”, diote.

Hego Uribe eskualdean Basaurin eta Galdakaon jarri dituzte sarrerak eskuragarri: Fissions eta Berezi tabernetan Basaurin, eta Zurrut tabernan Galdakaon. 

Osorik irakurri