→Arrigorriaga

Aitor Gonzalez: “Arrigorriaga ez da soilik toki bat, sentimendu bat ere bada”

Aitor Gonzalez zinemagile arrigorriagarrak hartu du herriaren iraganaren parte diren zortzi kondaira bildu eta 30 minutuko zinta batean batzeko ardura.

Dokumentalaren grabaketako irudi bat / A.G.I

Arrigorriaga Bihotzean dokumentala aurkeztu berri dute Lonbo Aretoan. Aitor Gonzalez zinemagile arrigorriagarrak hartu du herriaren iraganaren parte diren zortzi kondaira bildu eta 30 minutuko zinta batean batzeko ardura.

Arrigorriagako paper-fabrika, herriak izan dituen hiru zinema aretoak, Abusuko istorioak, Padura saskibaloi taldearen hastapenak, Arrigorriagako “etxe-orratza”, Ugertzako presa edota Artiach margo-fabrikaren inguruko pasadizoak bildu ditu Aitor Gonzalez Iturbek estreinatu berri duten Arrigorriaga Bihotzean dokumentalean. Udalarekin elkarlanean, sei hilabete inguru pasa ditu gidoiak idazten, dokumentaleko protagonistak bilatzen eta irudiak grabatzen. Esperientzia ahaztezina izan dela dio zinemagileak, “Arrigorriagak dituen istorio paregabeak berriz azaleratzeko eta gogora ekartzeko aukera ederra”. Youtuben daude bideo guztiak ikusgai, Arrigorriagako Udalaren kanalean.

Nola sortu zen dokumentala egiteko aukera?
“Arrigorriaga Atzo”, antzinako argazkiak berreskuratzeko Udalak martxan jarritako ekimenean du hazia. Sare sozialetara igo zituztenean, bolo-bolo ibili ziren hara eta hona, herritarren artean. Iraganeko zenbait istorio azaleratu ziren orduan, eta hori ikusita, istorio horien inguruko bideo laburrak egitea bururatu zitzaion Sonia Rodriguez zinegotziari, herritarren testigantzak eta irudiak uztartzen zituztenak. Pareagabea film laburrean aktore lanetan ibili nintzenez, elkar ezagutzen genuen. Berak bideoak egiteko proposamena luzatu eta baiezkoa eman nion nik.

Eta martxan jarri zineten.
Hala da. Udan abiatu genuen proiektua eta nahiz eta oporretan egon, berehala hasi nintzen gidoiak idazten. Idatzitakoa Soniari pasatu, hark erantzun, eta berriz idazten nuen. Elkarrekin aritzen ginen, emailez, gidoiaren azken bertsioa moldatu arte. Gogoan dut Tarragonako hondartzetan harri gorriak biltzen ibili nintzela, dokumentalean era batera edo bestera txertatzeko, baina azkenean ez ditut erabili.

Nola aukeratu dituzue istorioak?
Dokumentala egitea animalia bizidun bat elikatzea bezala izan da. Hasieran bi edo hiru gidoi bakarrik genituen, baina hauek grabatzerakoan beste istorio batzuetara egin genuen salto. Jendeak kontatzen zituen istorioetan bitxikeria asko aurkitu ditugu eta horiek abiapuntu hartuta, gainontzeko gidoiak idatzi ditugu. Guztira zortzi istorio batu ditugu dokumentalean: paper fabrikarena, zinema aretoena, Ugertzako presarena, Artiach margo fabrikarena, Padura saskibaloi taldearena, Pikeroko etxe-orratzarena, Patxiren baratzearen eta ehorzlearen etxearen inguruko beldurrezko pasadizoena eta Abusukoa. Anekdota bezala, saskibaloiaren istorioa izan zen idatzi genuen lehena eta grabatu genuen azkena.

Eta hizlariak?
Kamara aurrean agertu nahi zuten herritarrak aurkitzea izan da zailena: jendearekin hitz egin eta haien historiak konta zitzaten konbentzitzea. Lan gogorra baina polita.

Ikusi ez duenarentzat, zer erakusten du dokumentalak?
Historia luzea eta anekdota ugari dituen herri bateko bizilagunen kondairak. Historia eta istorioa, biak. Azken batean, gure herriaren historiari erreparatzea aitzakia izan da jendearen istorioak entzun ahal izateko. Eta zer nolako istorioak gainera! Garai bateko bizimodua, amodioak, beldurrak, abenturak eta jolasak bildu ditugu Arrigorriaga Bihotzean dokumentalean.

Ezagutzen zenituen dokumentalean kontatzen dituzunak?
Batzuk bai. Paper fabrikarekin aurrez aurre bizi izan nintzen 18 urte bete nituen arte. Gogoratzen dut bertatik azaltzen zen adarra. Saskibaloi zelaia estaltzeko eraiki zuten airezko globoa ere ezagutu nuen. Bertan izan nintzen 6 edo 7 urterekin. Beste guztiak ezezagunak ziren niretzat eta primerakoak iruditu zaizkit.

Nolakoa izan da istorio horiek entzutea?
Ematen du topikoetan erori naizela, baina benetan, bikaina izan da. Deskribaezina, sinestezina. Momentu ederrak bizi izan ditugu grabaketak egiten eta jendearekin hitz egiten. Nire lanean bizi izan dudan gauzarik politena izan da, eta nik uste, dokumentalean parte hartu duten gainontzekoek ere asko gozatu dutela. Une hunkigarriak bizi izan ditugu iraganeko kondairak gogoratzen.

Dokumentala eginda, zerekin geratzen zara?
Toki batekiko jendeak erakutsitako pasioarekin. Konturatu naiz Arrigorriaga ez dela leku bat, sentimendu bat baino. Nik sentimendu hori dokumental formatuan partekatzeko aukera izan dut. Ez dago bizitzan maite duzunaren inguruko bizipenak kontatzea eta entzutea eta horiek irudietan islatzea baino gauza politagorik. Non eta zure herrian, Arrigorriagan. Zure etxean. Izugarrizko ohorea izan da niretzat dokumentalean kontatzen den guztia ezagutu ez dutenei transmititu ahal izatea. Hori zen, azken batean, Udalak zuen helburua nirekin harremanetan jarri zenean. Helburua bere osotasunean bete dugula uste dut.

Gora

Geuria Laguntzaileak Geuria Laguntzaileak