→Basauri

Enara Menoyo: “Ikasleak motibatzeko hamaika proiektu jarri genituen martxan Soloarte ikastetxean”

Enara Menoyo arrigorriagarrak bi urteko praktikaldia egin du Soloarte ikastetxean. Empieza x Educar fundazioak martxan jarritako bi urteko proba pilotuaren berri eman zuen Menoyok Bruselan.

30 urteko arrigorriagarra da Enara Menoyo // Geuria

Enara Menoyo arrigorriagarrak bi urteko praktikaldia egin du Soloarte ikastetxean. Empieza x Educar fundazioak martxan jarritako bi urteko proba pilotuaren berri eman zuen Menoyok Bruselan

Enara Menoyo (Arrigorriaga, 1988) irakaslea eta arkitektoa da eta azken bi ikasturteetan Soloarte ikastetxean izan da proiektu ezberdinak garatzen. Empieza x Educar (ExE) proiektuari esker heldu zen Basauriko ikastetxera eta bertan hainbat proiektu garatu ditu ikasleen motibazioa pizteko asmoz. Besteak beste, Beldur Barik lehiaketa, Dame 1 minuto de refugio film laburren lehiaketa, First Lego League nazioarteko lehiaketa edota Hezitektura proiektua. Azken hau Menoyoren proiektu propioa da eta eskola eraikinak ikas komunitatearen izaera eta antolakuntza errespetatzea du helburu, irakaskuntza eta elkarbizitza errazteko asmoz.

Hezkuntzarekin konexio handia duen arkitektoa zara.
Bai. Hiru urtez aritu nintzen arkitekto lanetan, baina betidanik izan dut konexio handia hezkuntzarekin -formala zein informala- eta arlo hori ikasteari ekin nion. Eta behin enteratu nintzen proiektu bat martxan zegoela Euskal Herri mailan: Empieza x Educar (ExE). Eusko Jaurlaritzak, Euskal Herriko Unibertsitateak eta Deustuko Unibertsitateak nahi zuten egin Medikuntzan egiten den BAME (MIR gazteleraz) hori bezalako bat, baina hezkuntza arloan. Froga pilotu bat abiarazi zuten 2016/2017 ikasturtean, bi urteko iraupenarekin.

Orduan, arkitektura utzi eta hezkuntza arloan ikusi zenuen zure bidea?
Aukera izugarria ikusi nuen proiektu horretan, nik sinesten dudalako hezkuntza masterra jasotzen dugunok praktikaldi luzeagoak egin beharko genituzkeela. Izan ere, magisteritzako ikasleek ikastetxean bertan lan eginez ikasten duten gehien. Eta hori eskaintzen zuen hain zuen ExE proiektuak.

Eta izena eman zenuen proiektu horren parte izateko.
Bai. Jakin nuen Euskal Herrian 20 partaide hautatuko zituztela eta izena eman nuen hautaketa proba egiteko. Guztira, bost froga egin zizkiguten eta banan-banan denak gainditu nituen. Azkenean bukaerako elkarrizketara heldu nintzen eta hautatuetako bat izan nintzen.

Enara Menoyo Empieza x Educar (ExE) formakuntza saioan // Argazkia: Enara Menoyo

Eta ondoren zer?
ExEk bultzatzen duena da hezkuntzan ekitatea sortzea. Hortaz masterra ikasten ari ginen bitartean egongo ginen bi urtetako praktikak egiten Hamaika Esku programako zentro batean.

Zer dira Hamaika Eskuko zentroak?
Badaude ikastetxe publiko batzuk oso normalizatuak daudenak eta beste batzuk horren normalizatuak ez daudenak, adibidez, ijito gehiago edo atzerritar gehiago daudelako. Eta azkenean beharrizan handiagoa dute gainerako ikastetxe publikoetan ematen ditugun helburuetara heltzeko. Horiek dira Hamaika Eskuko zentroak.

Horrela iritsi zinen Soloarte ikastetxera.
Bai. Soloarte ikastetxean praktikaldia egitea egokitu zitzaidan. BAME honen helburua da lehenengo urtean ikustea zelan ematen diren eskolak; bigarren urtean, horrez gain, bigarren baldintza bat sartzen dute: ikastetxeko ikasle bakoitzak jakitea edo hausnartzea zein izango litzatekeen bere etorkizuneko lanbidea. Ni arkitektoa ere banaizenez, beti eduki dut grina edo kezka bigarren hezkuntzako ikastetxeetako espazioak zelan diseinatu beharko liratekeen, bertako metodologia egoki bideratzeko.

Hala proiektu propio bat bururatu zitzaizun.
Bigarren urtean proposatu nuen Soloarte ikastetxearekin batera eta ExE fundazioaren barruan proiektu bat sortzea. Horren helburua zen gida bat burutzea zeinetan agertuko ziren zein pauso eman bigarren hezkuntzako ikastetxe bat diseinatzeko. Jakin badakigu haur hezkuntzan eta lehen hezkuntzan mugimendua badagoela ikastetxeetan eta ikasgelak arkitektonikoki moldatuak izan direla, baina bigarren hezkuntzako zentroetan ez da normalean moldaketarik egiten.

Orduan nire helburua zen, modu batean edo bestean, eztabaida hori sortzea bai arkitekto edo diseinatzaileen artean bai hezkuntzako agenteen artean: irakasle, ikasle, ikasleen senitarteko zein administrazioarekin.

Zelan eraiki zenuen gida hori?
Praktikaldiko bi urte horien arteko udan Innobasque elkartean egon nintzen hilabete batez, gida hau zelan planteatu nezakeen lantzen. Proiektuarekin uztailean hasi nintzen Innobasquen eta eurek sostengua eman zidaten proiektu hau zelan bideratu laguntzeko. Gida hori bertan eraiki nuen, baina Soloarte ikas-komunitatea denez, komunitate guztiaren partaidetza bilatzen da, eta bigarren urtean konturatu nintzen Soloarteko komunitate osoaren artean gida hori berriro egin behar nuela.

Zeinekin bildu zinen?
Ate asko jo nituen eta hainbat jenderekin bildu nintzen. Hala nola, Jesus Fernandez Hamaika Eskuko zentroen garaiko koordinatzailearekin, Hezkuntza departamentuko Eli Zaitegirekin edota Arkitektura Eskolarekin. Esate baterako, Donostiako Arkitektura Goi Eskola Teknikoa prest dago proiektua garatzeko, baita BIHE Institutu Publikoen Zuzendari Elkartea ere. Ildo horretan, Josu Etxaburu azken elkarte horren zuzendariak Elorrioko Institutua bisitatzera eraman ninduen (bertako zuzendaria ere bada), bertan moldaketa batzuk hasi direlako egiten (altzariak eta gelen antolaketa aldatu dituzte dagoeneko).

2016ko Beldur Barik lehiaketa lokalaren sari banaketan Soloarte ikastetxekoak // Argazkia: Geuria

Soloarte ikastetxean, proiektu horrez gain, beste hainbat ekimen jarri zenuten martxan.
Hala da. Hezitektura proiektua paraleloki garatu nuen Soloarten nengoela, baina ez nintzen eurekin koordinatu proiektua zehatz garatzeko, baizik eta beste agente batzuekin (ExE, Jesus Fernandez, Jose Etxaburu…). Esan daiteke Hezitektura proiektua ez nuela egin Soloarte ikastetxearentzako. Nire kabuz egindakoa da.

Baina egia da Soloarten hamaika proiektu garatu genituela ni bertan egon nintzen bitartean. Adibidez, praktiken lehen urtean DBHko 4. mailakoekin Beldur Barik lehiaketara aurkeztu ginen Basaurin. Bi bideo sortu zituzten eta bideo batek sari bat irabazi zuen Basauri mailan.

Bestetik, Eman minutu bat… lehiaketan ere parte hartu genuen. Unesco Etxeak urtero ateratzen duen lehiaketa da eta urtero gai bat ematen dute. Proiektu hori gauzatu genuenean Eman minutu bat errefuxiatuen alde zen gaia. Gainera, urte hartan DBHko 4. mailan Saharako errefuxiatuen kanpamendutik etorritako neska bat zegoen eta bere bizitzako istorioekin proiektu zirraragarria egin genuen.

Horrez gain, praktiken bigarren urtean, joan den ikasturtean, First Lego League-ra joatea proposatu nien DBHko 4. mailakoei. Gasteizera joan ginen gure robota aurkeztera eta entrenatzailearen saria jaso genuen.

Solaorteko irakasleak eta ikasleak First Lego Leaguen, Entrenatzaile sariarekin // Argazkia: Enara Menoyo

Era berean, beste proiektu txikiagoak ere garatu nituen Soloarten, baina aipatutakoak potenteenak izan ziren.

Ekimen eta sari horiek motibagarriak izango ziren ikasleentzako, ezta?
Bai. Nik uste ikasle guztiek orokorrean behar dutela motibazio bat ikastetxera joateko. Eta pentsatu genuen, ‘zergatik ezingo du Hamaika Eskuko zentro batek -kasu honetan Soloarte ikastetxeak- First Lego League lehiaketan parte hartu?’. Orduan hasi ginen mugitzen eta robotikaren inguruan formakuntza jaso genuen irakasleok zein ikasleek. Egia esan ikasleek asko lan egin zuten eta robota egiteko jolastorduak ere erabili zituzten. Eta begira, Gasteizen podiumera igotzeko aukera izan zuten. Esfortzuak bere ondorio positiboak izan ditzakeela ikasi zuten. Soloarten batik bat baldintza sozioekonomiko baxuko jendea dago eta motibazio horiek ikasleen gogoak pizten dituzte nolabait.

Abenduan Bruselasen izan zinen Soloarte ikastetxeko ordezkari moduan.
Hala da. Bi urteko programa pilotu honen ondorioak aurkeztu nahi ziren eta horretarako herrialde bakoitzetik (bost herrialdek pate hartu zuen) gonbidatuak deitu zituzten. Euskal Herrian hamar ikastetxek hartu zuen parte eta horietatik Soloarte aukeratu zuten ordezkari bezala Bruselan bertako ondorioak aurkezteko. Soloartetik ni joan nintzen Sonia del Barrio irakaslearekin batera eta nire esperientzia azaldu nuen.

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Saila ados dago bi urteko programa hau aurrera eramatearekin, baina orain erabaki behar dute nola ezarri daitekeen metodologia hau (praktikaldi luzeagoak) ikastetxeetan.

Zer ikasi duzu Soloarte ikastetxean bizi izandakotik?
Pazientzia gehiago edukitzen. Nerabeek ere arazoak dituztela errealitate bat da eta askotan helduak ez gara horretaz jabetzen. Ez da bakarrik ikasleek nota onak ateratzea, baizik eta pertsona moduan heztea. Soloarte ikastetxean ezagutu ditudan ikasleak oso desberdinak ziren bata bestearengandik. Eta zentzu horretan, kultura aniztasuna, genero berdintasuna ijito baten ikuspuntutik edota errespetua bezalako balioak ikasi ditut. Ikasle bakoitzak egoera ezberdina bizi du eta egoera horiek ezagutzeak pertsona moduan hazteko aukera ematen dizu. Soloarten egon nintzen bi ikasturteetan ikasi nuen familia bat dela, eta bertako kide nintzela sentitu nuen.


[IRITZIA] Esperientzia aberasgarria – Enara Menoyo

 

Gora

Geuria Laguntzaileak Geuria Laguntzaileak