→Basauri

Asier Erkoreka (Basauriko udaltzain-burua): “Konfiantza osoa dugu jarrera arduratsua erakusteko gogoa izango dutela basauriarrek”

Jende pilaketak saihesteko asmoz, Udaltzaingoak eta Ertzaintzak presentzia areagotu zuten San Migelen, eta Basaurin ere prebentzio-lanak indartuko dituzte. Asier Erkoreka Basauriko udaltzain-buruarekin —eta Euskal Autonomia Erkidegoko udaltzain-buruen koordinatzailearekin—  hitz egin dugu GEURIAn.

Argazkia: Utzitakoa

San Migel eguna atzean utzita, urriaren 9an hasi beharko ziratekeen San Fausto jaiak Basaurin, baina egungo egoera dela eta, ez dute pandemia aurretik ezagutzen genituen jairik antolatuko. Hala erabaki zuten irailaren hasieran Herriko Taldeakek eta Basauriko Udalak. Jaien ordez, #BasauriBizirik izeneko aste kulturala antolatu dute Basauriko hamasei kuadrillek. Jende pilaketak saihesteko asmoz, Udaltzaingoak eta Ertzaintzak presentzia areagotu zuten San Migelen, eta Basaurin ere prebentzio-lanak indartuko dituzte. Asier Erkoreka Basauriko udaltzain-buruarekin —eta Euskal Autonomia Erkidegoko udaltzain-buruen koordinatzailearekin—  hitz egin dugu GEURIAn.

Pandemia hasi zenetik lan handia izan duzue udaltzainek. Gaur egun, nola zaudete?
Lana eta ahalegina etengabeak izan dira, batez ere orain arte ezagutu ez den egoera bati aurre egiteko betebeharrak sortu zuen ziurgabetasunaren ondorioz. Zorionez, Udaltzaingoak ingurune aldakor batera egokitzeko duen gaitasunari esker, modu eraginkorrean heldu ahal izan diogu pandemia honi. Udaltzaingoaren zerbitzua zerbitzu berezia da eta, beraz, nekea bigarren lekuan geratzen da. Nahiz eta 2020an 18.000  esku-hartze baino gehiago egin ditugun eta jadanik aurten 15.000ra heltzear gauden, ez gaude nekatuta gure eguneroko lana orain arte bezala herritarren alde aurrera eramateko, baina normaltasuna berreskuratzeko gogoa dugu.

Nola ikusten dituzue Basauriko herritarrak orokorrean? Kautelaz eta neurriz hartuko dituzte datozen asteak edo askatasun gogoz eta disfrutatzeko gogoz?
Basauri eta basauriarrak harro daude beren herriaz, beren jendeaz. Oso herri lagunkoia da, eta beraz, oso harro daude beren tradizioez: jaiak eta antzekoak, besteak beste. Uste dut bai herritarrek, bai Mikelats eta Herriko Taldeakeko jai batzordeek, Udalarekin batera, erantzukizun handiko ariketa egin dutela, herri oso baten osasunean eragina izan zezakeen edozein ospakizuni uko eginez, jaiei uko eginez; izan ere, 2020ko martxoan osasun hori larriki kaltetu zen, eta ez ditugu ahaztu hil edo gaixotu eta larri egon zirenak.

Orain arte, basauriarrek erakutsi digute errespetuz, gizalegez eta elkartasunez jokatzen duten herria direla; esango nuke eredugarria dela, eta aukera eman dutela murrizketak betearazteko ardura dugunok oztoporik eta eragozpenik gabe egin genezan. Uste dut Mikelatsek eta Herriko Taldeakek gure esker ona merezi dutela eta horrela adierazi nahi diet.

Orain arte, udan eta ikasturtearen hasieran, nahiz eta jairik ez egon, botiloiak egon dira Basaurin eta bertan udaltzainak ikusi ditugu kotxearekin, baina ez da istilurik egon.
Osasun-agintaritzak ezarritako murrizketek ez dute botiloia mugatu soilik, aurretik debekatuta baitzegoen. Beste gai batzuk ere mugatu ditu, hala nola, mugikortasuna, ordutegien murrizketa edo edukiera. Asko izan dira Udaltzaingoak egindako prebentziotik kontrolatu behar izan ditugun fronteak. Zorionez, Udaltzaingoak Ertzaintzarekin batera eta modu koordinatuan egindako etengabeko prebentzio horri esker, Basaurik aktiboki lagundu du birusaren hedapena saihesten. Hala ere, ez dira dagokion salaketatik libre geratu dekretatutako murrizketak nahita, elkartasunik gabe edo behin eta berriz saihesten saiatu direnak. Horien artean, 100 pertsona baino gehiago salatu eta zigortu dira botiloia egiteagatik.

Espero dugu basauriarrek, bereziki gazteenek, heldutasun, erantzunkidetasun eta elkartasun ariketa bat egingo dutela eta gainerako herritarren osasuna arriskuan jar dezaketen egoerak saihestuko dituztela. Horretarako, familiei ere dei egin nahi diet, etxe bakoitzean hausnarketa hori egin dezaten familiako gazteenekin batera. Osasuna denon ardura da, ez bakarrik Udaltzaingoarena.

Beste herri batzuetan jaiak izan behar zuten egunetan gertatu diren istiluak San Migelen eta Basaurin ere gerta daitezkeela aurreikusten duzue?
Elkarrizketa hau egiten ari garen unean (irailaren 30ean), San Migelen lehen asteburua igaro dugu, eta eskerrak eman behar dizkiegu herritarrei eta esku hartu duten gainerako agenteei, besteak beste, San Migeleko ostalaritzari, zeinak modu aktiboan eta Udaltzaingoarekin batera lan egin baitu erabateko normaltasuna eta ingurune zibiko eta osasungarria bermatzeko ordutegiak eta aforoak modu arduratsuan betez. Espero dugu gainerako egunetan berdin jarraitzea.

Udaltzaingoak eta Ertzaintzak, Koordinazio Operatiboko Mahaian jasotzen dituzten akordioen ondorioz, etengabeko prebentzio-jarduera garatuko dugu, baita basauriarrek aurkezten dituzten laguntza-eskaera edo premia guztiei erantzuteko jarduera ere. Jakin behar dugu Basaurik pandemia luze honetan kanpora proiektatu duen bizikidetasun eta irudi onaren zati handi bat udalerriko pertsona eta familia bakoitzaren gizalegeari zor zaiola; beraz, azken ahalegina egin dezatela eskatzen diegu, egun horien ostean are hobeto egon gaitezen, Bizkaiko eta Euskadiko gainerakoentzat eredu izanik. Ez izan zalantzarik Udaltzaingoa hor egongo dela etengabe, guztion artean helburu hori lortzeko.

Adibidez, Galdakaon egin zuten bezala, kanpotik etor daitekeen jendeari herrirako sarrera mugatuko diozue gauez metro, tren edo autobus zerbitzuak gutxituz?
Ez dugu horrelako murrizketarik burutuko. Herritarrek nahi duten lekutik askatasunez ibiltzeko eskubidea dute eta, orain arte, gure herritarrek erantzukizunez jokatzen badakitela erakutsi dute. Udaltzaingoaren eta Ertzaintzaren prebentzioaren eta presentzia iraunkorraren aldeko apustua egiten dugu jende gehien biltzen den eremuetan. Modu koordinatu eta bateratuan lan egingo dugu, gizalegearen aurkako pertsonek eta arduragabeek sortu nahi dituzten egoerak bideratu ahal izateko, indarrean dagoen araudia aplikatuko baitzaie.

Ba al dakizue jende mugimendu handia egongo ote den Basauriko aste kulturalean?
Programatutako ekitaldi guztiek beren kontingentzia-plana dute, eta, beraz, aurreikusita dago ekitaldi masiboak ez izatea eta antolatzaileek kontrolatzea. Orain arte ikusi dugu formatu honetako ekitaldiak modu eredugarrian egin direla, eta hala izaten jarraitzea espero dut. Herritarrek gizarteratzeko eta berriz elkartzeko gogoa dute, eta apurka-apurka egoera hobetzen ari dela dirudi, baina azken unean ezin gara lasaitu, eta erne jarraitu behar dugu.

Zein ondorio izango ditu indarrean dauden neurriak errespetatzen ez dituenak?
Esan bezala, Udaltzaingoaren lan nagusia prebentzioa izan da. Bereziki lan pedagogiko gogorra egin da, baina pedagogia amaitu da herritarrek ezagutzen eta ulertzen diuztelako oraindik indarrean dauden neurri guztiak, eta, beraz, prebentzio-lana sustatzen jarraituko dugu gainbegiratze handiagoa behar den eremuetan. Jakina, pandemia-aldi luze honetan egin den bezala, hala merezi duten jokabideak salatuko dira, eta alde horretatik ez da inolako begirunerik izango osasun-agintaritzatik proposatutako neurriak (edukierak, maskarak, botilatxoak, etab.) nahita hausten saiatzen diren pertsonekiko, herritarren babesean eragina izan dezaketen gai guztiak ahaztu gabe.

Gaur egun, Basaurin, oinezkoentzako gunean biltzen da jende gehien (gazteak zein helduak) eta urrian are beteago egon liteke.
Herritarrek ulertu behar dute osasun-kontu baten aurrean gaudela. Norberaren eta taldearen osasun-kontu bat da, eta ez da arreta segurtasunean bakarrik jarri behar. Udaltzaingoa esku hartzeko dago araudia modu aktibo eta dolozkoan betetzea saihestu nahi den kasuetan. Basauriarrek jakin behar dute pandemian jarraitzen dugula, jai-batzordeek erantzukizunez uko egin dietela jaiei orain arte ulertzen ziren bezala eta bertan behera utzi dituztela, eta ezin dugula belarri-gorrik egin eta ezin dugula beste norabait begiratu bizitzea egokitu zaigun errealitatearen aurrean. Gure auzokide bakoitzaren jarrera arduragabe bakoitzak besteengan du eragin zuzena. Konfiantza osoa daukagu basauriarrek jarrera arduratsua erakusteko gogoa izango dutela.

Oso posible da edozein herritarrek bere burua jende pilaketa baten aurrean ikustea, nahi gabe edo hori bilatu barik. Zein gomendio egingo zeniokete herritar horri?
Ez da gomendio bat, betebehar komunitario eta solidario bat da. Pertsonen kontzentrazio oro saihestu behar dugu. Ezarritako murrizketei eragin diezaiekeen pertsona-kontzentrazio baten aurrean gaudenean, heldutasunez eta arduraz jokatu behar dugu urruntzeko eta sakabanatzeko, inork gure borondatea eta kontzientzia administratzera etorri behar izan gabe.

Datua konfirmatze aldera: 03:00etatik aurrera debekatuta dago kalean egotea edo edatea?
Elkarrizketa honi erantzuteko orduan, ostalaritzaren muga 03:00ak artekoa da, dagokion jarduera-taldearen arabera. Ostalaritzak, San Migelen gertatu bezala, pertsonen jarreran eta portaeran duen eraginaz jabetu behar du, eta horregatik espero dugu Basaurin iaz izan genuen lankidetza eta erantzun arduratsu bera lortzea. Horretarako, Udaltzaingoaren eta Ertzaintzaren laguntza izango du, inork gertatzerik nahi ez duen edozein gorabehera saihesteko.

Botiloiak eta jende pilaketak. Zein da arriskutsuago?
Biak dira arriskutsuak osasun-murrizketen une honetan, eta elkarrizketa honetan indarrean dagoen osasun-larrialdi baten barruan, zuzenean eragiten baitiote gure osasun indibidual eta kolektiboari. Gainera, botiloiak badu arrisku gehigarri bat: parte-hartzaile asko adingabeak eta gazteak dira, eta alkohola eta substantziak konpultsiboki kontsumitzen dituzte familiaren kontrolik gabe, eta hori kontuan hartu behar da. Konbinazio horrek arrisku-egoerak sortzen ditu, alde urrundu eta ilunetan egiten direlako; korrika irtetean, erorketak eragiten dituzte, eta horiek arriskutsuak izan daitezke, espazio horien higienean eta garbiketan izan ditzaketen ondorioak aipatzen hasi gabe. Jakin behar dugu bai edo bai biak saihestu egin behar direla norbere erantzukizun indibidualetik, bai eta familiakotik ere gazte eta nerabeen kasuan.

Gora

Geuria Laguntzaileak Geuria Laguntzaileak