→Ugao

Joseba Arrieta: “Hizkuntza ohiturak aldatzea zaila da, baina Ugaon ahalegina egiten badugu lortuko dugu”

Ugaok izena eman du aurtengo Euskaraldian parte hartzeko. Joseba Arrieta herri batzordeko kidea da eta berarekin hitz egin dugu herriko euskararen egoeraz

Joseba Arrieta Ugaoko Euskaraldia Batzordeko kidea da / Geuria

Ugaoko Euskaraldia batzordeko kidea da Joseba Arrieta. Orain dela bi urte eratu zuten taldea eta ordutik lanean jarraitu dute euskara kalera ateratzeko asmoz. 2018ko Euskaraldian berrehundik gora ugaotarrek eman zuten izena, eta batez ere Ahobizi rola hautatu zuen gehiengoak (155etik gora), Belarripresten aurretik (50 inguru). Aurtengo ariketan partaideen kopurua handitzeaz gain, euskararen erabilera denboran iraunkor mantentzea bilatuko dute.

Bigarren Euskaraldiaren atarian gaude, eta Ugaok ere parte hartuko du.
Bai. Udalerri bezala izena eman du Ugaok eta Euskaraldiako herri batzordea martxan dago jada. Taldea bera duela bi urte eratu genuen. Orduan talde txikitxoa ginen. Jendeak ez zeukan horren argi Euskaraldia zer zen. Horregatik, lan handia egin genuen, kalerik kale, herritarrekin hitz egiten. Orduko dinamika, hori izan zen: herritarrei ahoz aho Euskaraldia zer zen azaltzea. Orain badirudi herritarrek badakitela zer den Euskaraldia eta gogoz hartuko dugu.

Zelan lan egiten du herri batzordeak?
Jon Bollar dinamizatzaile lanetan dabil Ugaon eta batzarrak deitzen ditu herri batzordea elkartzeko eta denon artean ekintzak antolatzeko. Aurtengo Euskaraldia antolatzen hasi ginen Covid-19aren pandemia piztu aurretik, eta itxialdiarekin gure lana eten beharrean ikusi genuen gure burua. Telematikoki batzar batzuk antolatu zituzten, baina nik ez nuen parte hartu ez bainaiz oso aditua teknologia kontuetan.

Uda ondoren, irailean berriro ekingo diozue lanari.
Bai. Ahobiziak eta Belarriprestak erakartzeaz gain, Ariguneak lortuko ditugu. Hiruzpalau entitatek gogoa erakutsi zuten Euskaraldian parte hartzeko, hala nola, kirol taldeek eta zenbait komertziok. Horiei heltzeaz gain, saiatuko gara beste entitate batzuetara jotzen Arigune bezala izena eman dezaten. Helburua da ahalik eta entitate gehien lortzea.

Entitate batzuetan gehiago eta sakonago eragiteko asmoa duzue?
Batez ere futbol taldeetara jo nahi dugu. Talde pilo bat daude, txikietatik nagusienetara, eta nire ustez, ez da behar beste euskara entzuten. Esango nuke txiki-txikienek euskaraz egiten dutela, baina nagusienen taldeetan dago arazoa. Errealitatea da ume eta gazte gehien-gehienek euskaraz badakitela, baina ez dute kalean erabiltzen. Dantza taldera edo ikastolara ere joko dugu.

Ugao herri txikia da eta euskaldunak nortzuk zareten badakizue.
Bai. Gutxi gorabehera kontrolatuta dugu zeinek dakien euskaraz eta zeinek ez. Ulertu ia denek egiten dugu, baina erabilera beste kontu bat da. Orduan, hor eman behar dugu pausoa. Nik uste jendeak parte hartzeko gogoa baduela, baita hizkuntza ohiturak aldatzekoa ere.

Aurreko Euskaraldian berrehun ugaotarrek baino gehiagok eman zuren izena.
Hala da. 2018ko emaitzekin nahiko pozik geratu ginen. Ea aurten izen-emateen kopurua handitzen dugun. Bizi dugun osasun-egoera honekin zalantzan nago, baina espero dugu partaidetza handitzea. Ugaon gehiago izan gaitezke.

Gehiago izatearekin batera, helburu nagusia denboran iraunkor izatea bilatuko duzue?
Noski. Hori da garrantzitsuena: euskararen erabilera iraunkorra izatea eta denboran mantentzea. Badakit hizkuntza ohiturak aldatzea zaila dela, baina ahalegina egiten badugu lortu daiteke.

Ekintza berezirik antolatuko duzue herrian Euskaraldia hasi aurretik?
Osasun-krisiarekin zer gertatuko den ez dakigunez, momentuz ez dugu ekintza berezirik antolatu. Duela bi urte Ahobizi eta Belarriprest panpinak kalera atera genituen, baina aurten ez dakit zer egingo dugun, edo behintzat zerbait egin dezakegun.

2018ko Euskaraldian bizi zenuen esperientzia zelan definituko zenuke?
Oso esperientzia polita izan zen. Euskaldunak garenontzat ez zen inolako aldaketarik izan, gu beti aritzen baikara euskaraz. Baina herritarrak txapekin ikusteak ilusioz bete ninduen. Kalean behintzat entzuten zen jendea euskaraz egiten. Ematen du hamaika eguneko kontua besterik ez zela izan, eta ondoren jendea bere ohiko hizkuntzara pasa zela. Aurten Euskaraldiak lau egun gehiago izango ditu, beraz, ea lortzen dugun 15 egunez euskaraz bizitzea.

Ugaoko gazteek euskararekin duten harremanaz galdetuko banizu.
Esango nuke gazteek orokorrean ez dutela euskaraz egiten. Ikastolan ume guztiek hitz egiten dute euskaraz, baina irteten direnean gaztelaniara egiten dute salto eta euren arteko harremanak, noski, gaztelaniaz dira. Egoera horretan familia artean saiatu behar dira txikitxuenei euskaraz egiten, nahiz eta maila oso ona ez izan, praktikatu. Akatsak egon daitezke, baina ahalegina egiten duzu.

Konfinamenduan gainera, umeak etxean egon dira eta tarte horretan batzuek euskararekin zuten harremana etenda geratu zen.
Bai. Ume askok euskararekin duten harreman bakarra ikastetxean ematen da, eta konfinamenduan, ikastolako lanak albo batera utzita, galdu egin dute. Guraso askok ez dakite euskaraz eta gaztelania izan da ume batzuen hizkuntza nagusia.

Zelan animatuko zenituzke herritarrak Euskaraldian parte hartzera?
Egoera dagoen bezala ikusita, ez dakit jendeak pausoa emango ote duen Euskaraldian izena emateko. Espero horrela ez izatea eta jendea animatzea, noski. Gaur egun ezin gara talde handietan elkartu, baina talde txikietan batzeak bere alde onak ditu euskarari bultzada emateko. Adibidez, lasaiago hitz egingo duzu euskaraz. Beraz, animatu daitezela parte hartzera. Ariketa oso interesgarria da eta herria aberasgarriagoa izatea laguntzen du.

Gora

Geuria Laguntzaileak Geuria Laguntzaileak