→Zeberio

Nieves Barrenetxea Sáez: “Etengabeko borroka daukat pinturarekin”

Zeberioko emakumeak omendu ditu margolariak Maurizia Aldeiturriaga eta Leon Bilbaoren musika eta Zeberioganeko magia frontoiko horma erraldoian margotuz

Nieves Barrenetxea, Zeberioko aterpean // Geuria

Graduondoko lanaren emaitza da Barrenetxeak (Bilbo, 1974) eta beste lau gelakidek Zubialdeko frontoiaren horman margotu duten mural erraldoia. Zeberioko haraneko kolore berdeekin margotuta eta Maurizia Aldeiturriaga, Leon Bilbao eta Zeberioganeko Andra Mari ermita elementuekin jokatuz herriko emakumeak omendu nahi izan ditu, momentura arte zuria zen horma arruntari inoiz baino bizitza handiagoa eskainiz.

Barrenetxea, artelanaren aurrean // Geuria

Artea hurbiletik bizi izan baduzu ere, bete-betean hasi zara orain.
Artearen munduan murgildu baino lehen Bilboko moda denda baten eskaparatismo lanak egiten nituen. Urteek aurrera egin ahala komertzioa pikutara zihoala ikusi nuen. Horregatik arte ederrak ikasten hasi nintzen. Eskaparate lanak egin izanak ateak zabaldu zizkidan pintura-lanak egiteko. Hasierako asmoa karrera bukatzea eta umeentzako akademia bat irekitzea zen, eta bat-batean mundu mailako pandemia bat hasi zen. Garai hauetan akademia muntatzea ezinezkoa denez, pintura masterra egiten nabil momentu honetan, estatu mailako bakarra.

Danen Bilbao estudioa sortu zenuen.
Margotzen hasi nintzen garaian lotsa handia ematen zidan Nieves Barrenetxea bezala sinatzea eta ezizena asmatu nuen. Hasiera batean Danen Creativa izan zen, ‘Danen’ nire familia osatzen dugun hiru pertsonak izanik: nire bikotekidea eta nire alaba. Hasiera bateko Creativa hitza ordezkatu nuen, artearen munduan ‘kreatibo’ hitzak estigma duelako, zentzu negatibokoa. Horren ordez Bilbao jarri nuen, etxekoagoa. Baina lan akademikoak egiteko orduan Nieves Barrenetxea bezala sinatzen dut gaur egun, ni neu bezala.

Bitartean, Zeberioko aterpeko horman mural erraldoia margotu duzu.
Muralaren ideia karrerako laugarren mailako proiektu bezala prestatu nuen. Itxialdia dela eta proiektua airean gelditu zuen, baina edozein momentutan martxan jartzeko aukera zeukan, dena prest utzi nuelako. Pintura masterra hasi nuen eta proiektua Karlos Idirin alkateari eta unibertsitateari berari aurkeztu nion eta murala masterreko praktika izan da. Guk lana egin dugu bertan, eta Zeberioko Udalak muralak ekarri dituen gastuei aurre egin die.

Nieves Barrenetxea // Geuria

Mihise erraldoia praktiketarako.
Lagun batek esan ohi du mural bat egiten den bakoitzean diseinua etxetik eginda ekarri ohi dela eta margolariak margotu baino ez duela egin behar. Zeberioko muralaren kasuan, nik egin behar dudan lan hori barneratu behar izan dut; ezin dut makina bat banintz bezala funtzionatu. Erretratu bat egiten den bakoitzean, pertsona bera ezagutu behar da, interpretazio soila egiteko argazkilaritza badagoelako. Pintura ezer irudikatzea baino askoz gehiago da eta etengabeko borroka dago pintura eta ni artean: beti dago gure arteko elkarrizketa bat.

Murala batzuen artean landu duzue.
Masterreko lankideak izan dira: Jon Amorortu, Alex Martin Kasey, Fernando Couto eta Felipe Leal. Jon 30 urteko mutila da eta master bi dauzka; Fernando beste master bi dauzkan brasildar oso azkarra da; Alex ikuspegi piktoriko imaginario zoragarria duen artista da eta Daliren estiloa gogoratzen du, xehetasun ugarirekin; Felipe izugarria da brotxarekin eta Antonio Lópezen ikaslea izandakoa da. Boston artean egin dugu mural hau, margolan soila baino koadro bat balitz landuz: pintura eta espazioarekin etengabe negoziatuz. Bakoitzak modu propioan margotzen du eta pertsona oso ezberdinak gara baina hala eta guztiz ere elkarlanean aritu gara, kontsentsuz eta fusionatuta egongo bagina bezala margotuz.

Nolakoa izan da herriaren erantzuna murala ikustean?
Feedbacka oso aberasgarria izan da. Amama batek amantala kendu eta kalera joateko arropa jarri zuen horman egiten ari ginen hura ikusteko eta hori oso atsegina da. Esperientzia oso polita izan da, murala, koadroa eta herriaren esentzia batzen duen lana delako.

Nolakoa izan da hain mural handia margotzeak dakarren erronka?
Diseinuaren oztopo nagusia frontoiarekin konektatzen duen ezkerraldeko atea izan dugu. Horregatik, beronen gainean Leon Bilbaoren silueta margotzea erabaki genuen, berde koloreko tonu ilunetan. Margolanaren bestaldean Maurizia Aldeiturriaga dago, eta erdialdean, goiko aldean, Zeberioganeko Andra Mari ermita, beheko aldean futbol atea dagoelako. Murala margotzen ari ginela, herritarrak hurbildu zitzaizkigun ideiak emanez: arte ederretako ikasle gazte batek bere albokaren argazkiak bidali zizkigun Leonen siluetan integratzeko eta horrek diseinua aldatzea ekarri bazuen ere, zoragarri geratu da.

Prozesu berezirik murala sortzean?
Muralek orokorrean teknika bat dute eta pintore guztiok dugun helburu nagusia teknika hori menderatu eta estilo kreatibo propioa izatea da. Teknika horren kontrola eskuratuz, burutu nahi duzun horren kontrol teknikoa izango duzu. Muralek prozesu mekanikoak izan ohi dituzte baina Zeberioko mural honen kasuan ez da inolako teknikarik egon.

Baina bertan ageri diren elementuak definituta zenituen.
Proiektuaren ideia martxan jarri genuenean herriko emakumeen lana goraipatuko zuen mural bat egitea proposatu genuen. Mauriziak ez du aurkezpenik behar eta amama guztiak maite ditudan era berean asko miresten dudan erreferentzia da. Amamak memoriaren parte dira eta beraiek irakatsitakoak balio berezia dauka. Baserri baten ordez Zeberioganeko Andra Mari margotzea erabaki nuen, itxialdian bertako auzotar asko hurbildu direlako eta askotan bisitatu dudan lekua delako eta.

Nolako proiektutan hartu duzu parte?
Guztien artean, Iván Gómezen proiektu batean graduko kolaborazio-praktikak egin ditut, eta lana Bilboko Azkuna Zentroan egon da urtarrilaren hasiera arte. Iván bera unibertsitatera etorri eta bere proiektua aurkeztu zigun. Hasiera batean 15 pertsonek parte hartzeko asmoa izan genuen, baina konfinamenduaren eraginez zazpira jaitsi zen kopurua. Oso aberasgarria izan da, konfinamenduan murgilduta errutinatik irteteko eta lankideekin harremanetan egoteko aukera eman digulako.

Zein izan zen zure ekarpena Gómezen proiektuan?
Site Specific bat egin nuen: kubo zurian existitzen ez zen 2,60 metroko pilare bat eraiki nuen. Argi arrakala bat da, eta barrualdean aldez aurretik existitzen ez zen zutabe bat ageri da.

Zeberiogane ermitaren margolana // Geuria

Maria Rivero lagun minak Parentesiak diskoko proposamena ere egin zizun.
Berarekin egiten dudan bigarren kolaborazioa izan da; bion arteko harremana ezin hobea izan da betidanik. Azken disko hau oso berezia da Mariarentzat eta lan asko egin genuen bion artean, nik aurretik egindako lanak arakatuz eta proiektu honen norabidea erabakiz. Parentesiaken lanerako, unibertsitaterako margotu nuen koadro bat erreferentzia bezala hartu eta moldatu genuen, geruzen bidezko artelana sortu arte, gauzak erakutsiz eta ezkutatuz nolabait eta egotea, ez egotearekin batera sortzen den jokoa erakustaraziz.

Koronabirusak eraginik izan al du zure bizitzan eta ekoizpen lanean?
Gradu amaierako lanean harrapatu ninduen eta berau behar bezala garatzeko oztopo ugari izan nituen. Unibertsitatera joateari uzteak prozesu kreatiboaren desagerpena ekarri zidan eta blokeatu egin nintzen. Ez nintzen gai idazteko ez eta argi pentsatzeko ere. Horri guztiari etxetik irten gabe egotea gehitu behar zaio.

Eta itxialdian bertan ezin izan zenuen ezer sortu?
Itxialdia baino lehen erabat murgilduta nengoen ikus-entzunezkoen munduan, baina konfinamenduak pinturara bueltatzera behartu ninduen, eta erretratuak sortzen hasi nintzen. Baina beldurgarria izan zen, aurpegirik gabeko erretratuak zirelako, Buruzapietan oinarrituta. Momentu honetan isiltasunean murgilduta nago. Batzuetan gehiegi pentsatzen dut eta momentu honetan prozesu pertsonal batean murgilduta nago, pinturarekin etengabeko lehian. Oso pertsona urduria naiz, eta isiltasuna pintatzen hasi naiz bizitzen ari garen garai lasai honetan.

Maria Rivero: “Jendeak nor naizen uler dezan sortu dut ‘Parentesiak’ lana”

Gora

Geuria Laguntzaileak Geuria Laguntzaileak