Zutabeak

Iritzia | Paseoaren bueltan

Oraingoan helduok izan gara jarduera fisikoa praktikatzeko asmoz kalera ateratzeko aukera baliatu izan dugunok. Uste dut denok gogo onez hartu dugun lizentzia izen dela, bai Jarduera fisikoak osasunean eragiten dituen onurengatik, bai alde psikologikoari begira, lasaitu ederra eman baitiogu gure buruari konfinamendua une batez alboratu eta norberaren ‘askatasun’ hori berriro ere sentitzeko tartetxoa aprobetxatuz.

Era berean, egia da guztion gogo hori askatzeko premiak eta finkatutako ordutegien mugak herritar asko eta asko denbora-tarte berdinean kalera ateratzea eragin duela eta, ondorioz, zenbait irudi kezkagarri bizi izan ditugula Basaurin. Hala ere, orokorrean, jendeak jokabide zuzena izan duela iruditu zait eta eman ahal izan diren akatsetako asko ezarritako baldintza eta eskura ditugun baliabide eskasen ondorioz etorri dira.

Eta paseatzen nengoela zera bururatu zait: gure herria, Basauri, ez dago herritarrontzat diseinatuta.

Hazkunde industrialaren logikan eraikita dagoen udalerrian bizi gara. Horrek zer esan nahi duen? Bada, sinpleki, lehenik eta behin industria eta honentzako beharrezkoak diren azpiegiturak (langileei ostatu emateko etxebizitzak eta garraiobideak) lehenetsi direla eta, bigarren maila apal batean, herritarrok erabiltzeko espazio publikoa geratu dela. Etxebizitzen pilaketa, biztanleria dentsitate altua, errepideei eta trenbideei erdiguneko kokapena ziurtatzea dira gure herriko hirigintzaren ezaugarri nagusiak (konplexutasun orografikoa kenduta, noski). Kotxea oinezkoaren gainetik. Espaloi estuak eta errepide zabalak.

Basauri eta San Migel lotzen dituen bideetariko bat / Utzitakoa

Hortaz, egiaztatu ahal izan dugu nola herrigunean aisialdi ez kontsumistaz gozatzeko espazio nahikorik ez dagoen eta ‘periferiara’ jo behar izan dugu aldi berean milaka basauriar, pasialekuen bila. Hiltegia eta San Migel batzen dituen bidea, MercaBilbao ingurutik zabaltzen diren bidegorri eta paseo ezberdinak, Malmasin eta bere inguruneak… lepo bete dira egunotan.

Bestalde, autorik gabeko hiriak nolakoak izango liratekeen irudikatzeko aukera izan dugu, nabarmena izan baita oinezkoak kalera atera izan garen bitartean herrigunean kotxeen fluxua erabat apaldu dela. Izan ere, hainbat hiri hasi dira ibilgailuei zuzendutako espazio horien erabilera planifikatu eta aurreneko neurriak hartzen. Adibidez, Galdakaoko Udalak zenbait kale oinezkoentzat bideratu ditu herritarren pilaketak ekidin eta aisialdirako gune gehiago eskainzeko asmoz.

Basaurira itzuliz, aitortu beharra dago azken urteotan aldaketatxoak somatzen ari garela hirigintzaren alorrean eta, pixkanaka bada ere, norabide zuzenagoa hartu eta hirigintza atseginago baten aldeko apustua burutzen ari garela herri gisa. Horren adibideak Bizkotxalde parkea (nahiz eta diseinu aldetik akats nahikotxo dituen), erreka inguruan eraikitako bidegorriak eta pasealekuak edota Sarratuko bulebarra izan daitezke; eta etorkizunera begirako proiektuetan ere halako joera somatzen da: San Fausto, Bidebieta eta Pozokoetxeko eraberritzeak suposatuko duen espazio publikoaren zabaltzea (Pozokoetxeko trenbide multzoaren lursailaren berreskuratzea eta Trintxera plazaren espazio erabilgarria handitzea) edo Arratiako tranbiako bidegorriaren aldeko apustua (auzotarren ekiteari esker), kasu.

Etxebarri eta Basauri lotzen diren bidera, Sarratu auzoan / Geuria

Hala ere, herriaren eraldaketaren helburua gauzatzeko lan asko geratzen zaigu oraindik egiteke. Ezinbestekoa suertatzen da herri barneko mugikortasuna berraztertzea oinezkoek lehentasuna eskura dezaten eta irisgarritasun arazoei konponbidea emateko. Era berean, egiteke daukagu genero ikuspegia hirigintzan txertatzea gure herria denontzat segurua izan dadin. Premiazkoa da ingurumenarekiko begirunea elementu zentrala bilakatzea. Eta, orokorrean, zaintza, pertsonak, haurrak zein helduak, mugikortasun arazoak dituztenak… hirigintza planteamenduen erdigunean kokatzeko auzia oraindik ere zain dugu. Laburbilduz, behar-beharrezkoa da herriaren transformazio prozesua irekitzea eta prozesu hau herritarrekin batera gauzatzea.

Bizitzen ari garen egoerak badu alderdi positibo bat: orain artean izkutuan zeuden zenbait eztabaida interesgarri azaleratzen ari dira. Hala nola, zaintza ereduaren ingurukoa, zerbitzu publikoen ingurukoa, ingurugiroak krisi sanitarioetan duen eragina, tokiko merkataritzak ekonomian jokatzen duen papera, lana egiteko moduak edo orain artean gutxietsitako lanbide ezberdinen funtsezkotasuna…

Eta hauxe da, nire ustetan, krisi honetatik atera genezaken irakaspenik garrantzitsuenetarikoa, egungo egoeraren berraztertzea eta honekiko inkonformismoa, are gehiago konprobatu ahal izan dugunean egungo egoerak ez dituela gure beharrak asetzen.

Beraz, bai, zabaldu dezagun gai hauen inguruko eztabaida eta erantzun diezaiogun hurrengo galderari: ze herri mota nahi dugu?

Gora

Geuria Laguntzaileak Geuria Laguntzaileak